Is een vertrouwenspersoon verplicht?
Bijgewerkt op 28 oktober 2026
Een vertrouwenspersoon is op dit moment nog niet voor iedere werkgever wettelijk verplicht. Wel verplicht de Arbeidsomstandighedenwet werkgevers om te zorgen voor een veilige werkomgeving en beleid te voeren om ongewenst gedrag, zoals pesten, discriminatie, agressie en (seksuele) intimidatie, zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken.
Op 23 mei 2023 heeft de Tweede Kamer een wetsvoorstel aangenomen dat werkgevers met tien of meer werknemers verplicht om toegang tot een vertrouwenspersoon te bieden.
Stand van zaken: het wetsvoorstel ligt momenteel nog bij de Eerste Kamer. De wet is dus nog niet in werking getreden en een definitieve ingangsdatum is niet bekend.
Hoewel een vertrouwenspersoon nog niet voor alle werkgevers wettelijk verplicht is, kan het aanstellen van een vertrouwenspersoon een belangrijke bijdrage leveren aan een sociaal veilige werkomgeving. Een externe vertrouwenspersoon biedt medewerkers een onafhankelijk en vertrouwelijk aanspreekpunt wanneer zij te maken krijgen met ongewenste omgangsvormen. Daarnaast kan een vertrouwenspersoon organisaties adviseren over het voorkomen en signaleren van ongewenst gedrag.
Is een vertrouwenspersoon nu al verplicht?
Nee, het aanstellen van een vertrouwenspersoon is op dit moment niet verplicht vanuit de Arbowet.
Ook al kent de Arbowet nog geen algemene aanstellingsplicht, een werkgever kan op grond van de toepasselijke cao wél verplicht zijn een vertrouwenspersoon beschikbaar te stellen.
| Cao | Wat is verplicht? |
|---|---|
| GGZ 2025-2026 | Minimaal één externe vertrouwenspersoon. |
| Gehandicaptenzorg 2025-2026 | Een interne en/of externe onafhankelijke vertrouwenspersoon. |
| Sociaal Werk 2025-2027 | Iedere werknemer toegang bieden tot een onafhankelijke, vakbekwame en gecertificeerde vertrouwenspersoon. |
| Zwembaden en Zwemscholen 2024-2026 | Bij 50 of meer werknemers een interne of externe vertrouwenspersoon. |
| VVT 2025-2026 | De cao beveelt het benoemen van een vertrouwenspersoon aan, maar schrijft dit niet verplicht voor. |
Wat er precies in een cao staat, verschilt per cao en kan bij een nieuwe cao veranderen. Kijk daarom altijd in de actuele versie van de cao die voor jouw organisatie geldt.
Veel werkgevers hebben al een interne en/of externe vertrouwenspersoon om te zorgen voor een veilige en gezonde werkomgeving voor de medewerkers. Dat betekent aandacht voor fysieke veiligheid, maar ook voor sociale veiligheid.
Een vertrouwenspersoon is een onderdeel van goed werkgeverschap en een sociaal veilige werkomgeving. Lees meer over de externe vertrouwenspersoon.
Wat moet je als werkgever nu al regelen?
Ook zonder een wettelijke verplichting om een vertrouwenspersoon aan te stellen, heeft iedere werkgever verantwoordelijkheden op het gebied van sociale veiligheid.
De Arbowet verplicht werkgevers om psychosociale arbeidsbelasting, zoals pesten, discriminatie, agressie, geweld en seksuele intimidatie, zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken.
Dit betekent dat werkgevers de risico’s binnen hun organisatie moeten onderzoeken, deze moeten opnemen in de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) en passende maatregelen moeten vastleggen in een plan van aanpak. Ook moeten medewerkers worden geïnformeerd over de risico’s en de maatregelen die zijn getroffen. Concreet betekent dit dat je als werkgever:
- risico’s op ongewenst gedrag opneemt in de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E);
- in een plan van aanpak vastlegt welke maatregelen je neemt;
- medewerkers informeert over ongewenst gedrag en de beschikbare ondersteuning;
- zorgt dat maatregelen daadwerkelijk worden uitgevoerd en geëvalueerd.
Een externe vertrouwenspersoon kan hierin een waardevolle rol vervullen. Medewerkers krijgen een onafhankelijk en vertrouwelijk aanspreekpunt waar zij terechtkunnen wanneer zij te maken krijgen met ongewenst gedrag. Ze krijgen advies en bepalen zelf welke vervolgstappen ze willen ondernemen. Als werkgever geef je zo invulling aan de sociale veiligheid. Daarnaast kan een vertrouwenspersoon de organisatie adviseren over het signaleren en voorkomen van ongewenste omgangsvormen.
Een veilige werkomgeving begint niet bij een wettelijke verplichting, maar bij aandacht voor de mensen die er werken.
Wat verandert er als de wet er komt?
Als het wetsvoorstel Verplichtstelling vertrouwenspersoon ongewenst gedrag op de werkvloer wordt aangenomen door de Eerste Kamer en in werking treedt, verandert er voor werkgevers een aantal belangrijke zaken. Het wetsvoorstel regelt voor werkgevers met tien of meer werknemers een verplichting om een vertrouwenspersoon aan te wijzen. De voorgestelde wet bevat onder andere:
- een interne of externe vertrouwenspersoon;
- wettelijk vastgelegde basistaken, waaronder opvang, begeleiding, voorlichting, advisering en verslaglegging;
- eisen aan deskundigheid, onafhankelijkheid en ondersteuning;
- een wettelijke geheimhoudingsplicht en bescherming van de positie van de vertrouwenspersoon;
- instemmingsrechten voor de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging, als die aanwezig is.
Dit zijn voorgestelde regels; de uiteindelijke wet kan nog wijzigen. Een werkgever kan zelf kiezen voor een interne of externe vertrouwenspersoon.
Na de inwerkingtreding krijgen werkgevers tijd om aan de wet te voldoen. Volgens de regering krijgen grote organisaties 4 maanden en de kleinste organisaties 16 maanden. De precieze termijnen per organisatiegrootte worden pas vastgesteld als de wet is aangenomen.
De vertrouwenspersoon van Vruggink Advies en Vertrouwen is lid van de Landelijke Vereniging van Vertrouwenspersonen (LVV), de vereniging met het kwaliteitsregister voor vertrouwenspersonen.
Wat is de stand van zaken?
De Tweede Kamer heeft het wetsvoorstel op 23 mei 2023 aangenomen. Per 21 oktober 2026 is het voorstel nog in behandeling bij de Eerste Kamer. Het is dus nog geen geldende wet en er is nog geen definitieve ingangsdatum bekend.
Vanaf hoeveel medewerkers heb je een vertrouwenspersoon nodig?
Voor werkgevers is het belangrijk om onderscheid te maken tussen de verplichting om een vertrouwenspersoon aan te stellen en de verplichting om een interne meldprocedure te hebben. Dit zijn twee verschillende wettelijke regelingen, met ieder een eigen doel.
| Aantal werknemers | Wettelijke situatie |
|---|---|
| Minder dan 10 | De Arbowet verplicht werkgevers nog niet om een vertrouwenspersoon aan te stellen. |
| 10 of meer | Het wetsvoorstel voorziet in een verplichte vertrouwenspersoon. Dit is nog geen geldende wet. |
| 50 of meer | De Wet bescherming klokkenluiders verplicht werkgevers in beginsel een interne meldprocedure te hebben. |
Een vertrouwenspersoon ondersteunt medewerkers bij ongewenste omgangsvormen, zoals pesten, discriminatie en intimidatie. De meldprocedure uit de Wet bescherming klokkenluiders is bedoeld voor het melden van vermoedens van maatschappelijke misstanden.
De regelingen staan dus los van elkaar. Voor bepaalde organisaties geldt de meldprocedureplicht van de Wet bescherming klokkenluiders ook bij minder dan 50 werknemers. Zie informatie voor werkgevers bij het Huis voor Klokkenluiders.
Hoe zit het met de Wet bescherming klokkenluiders?
Stand van zaken per 21 oktober 2026
De Wet bescherming klokkenluiders (Wbk) is sinds 18 februari 2023 van kracht. De wet beschermt mensen die vanuit hun werk een vermoeden van een misstand melden, bijvoorbeeld ernstige fraude, corruptie of gevaar voor de volksgezondheid. Bepaalde werkgevers moeten een interne meldprocedure hebben. De wet beschermt melders tegen benadeling, zoals ontslag, intimidatie of uitsluiting vanwege een melding.
Wat verplicht de Wet bescherming klokkenluiders?
Werkgevers met 50 of meer werknemers moeten een interne meldprocedure hebben. Voor bepaalde sectoren geldt dit ook bij minder dan 50 werknemers. Uitzonderingen gelden onder meer bij bepaalde activiteiten in de financiële dienstverlening, het voorkomen van witwassen en terrorismefinanciering, burgerluchtvaart, maritieme arbeid, havenstaatcontrole en offshore olie- en gasactiviteiten. De wet verplicht werkgevers om:
- een veilige, vertrouwelijke meldprocedure in te richten;
- onafhankelijke functionarissen aan te wijzen voor ontvangst en opvolging van meldingen;
- binnen 7 dagen een ontvangstbevestiging te sturen;
- binnen maximaal 3 maanden terugkoppeling te geven;
- de identiteit van de melder en andere vertrouwelijke gegevens geheim te houden;
- melders te beschermen tegen benadeling.
Wat verplicht de wet niet?
Een werkgever hoeft niet iedere melding als bewezen misstand te behandelen; zorgvuldige beoordeling en zo nodig opvolging zijn wel vereist. De wet verplicht werkgevers niet om hiervoor een vertrouwenspersoon aan te stellen. Ook hoeven werknemers niet eerst intern te melden; zij mogen rechtstreeks naar een bevoegde externe instantie.
Wanneer een werkgever wel verplicht is een interne meldprocedure te hebben, maar deze ontbreekt of niet voldoet aan de wettelijke eisen, dan kan een belanghebbende werknemer de kantonrechter verzoeken de werkgever op te dragen dit binnen een bepaalde termijn te regelen. Ook kan de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging het ontbreken van een goede meldprocedure aan de orde stellen.
Hoe kan een vertrouwenspersoon helpen bij een melding?
Een vertrouwenspersoon kan medewerkers vertrouwelijk adviseren, ondersteunen bij het afwegen van vervolgstappen en begeleiden bij een melding. Ook kan de vertrouwenspersoon, als dat zo is geregeld, een melding doorgeven aan de aangewezen functionaris. De vertrouwenspersoon onderzoekt de melding niet zelf.
Officiële informatie
Moet de vertrouwenspersoon extern zijn?
Als werkgever kun je kiezen voor een interne vertrouwenspersoon, een externe vertrouwenspersoon of een combinatie van beide. Iedere mogelijkheid heeft voordelen en aandachtspunten.
| Onderwerp | Interne vertrouwenspersoon | Externe vertrouwenspersoon |
|---|---|---|
| Kennis van de organisatie | Kent de medewerkers, cultuur en werkwijze. | Heeft meer afstand en een frisse blik. |
| Onafhankelijkheid | Kan door collega’s als minder onafhankelijk worden ervaren. | Staat buiten de dagelijkse organisatieverhoudingen. |
| Vertrouwen | Een bekende collega kan laagdrempelig zijn. | Medewerkers kunnen zich vrijer voelen om gevoelige zaken te bespreken. |
| Bereikbaarheid | Vaak direct op de werkvloer aanwezig. | Bereikbaar volgens de gemaakte afspraken. |
| Deskundigheid | Heeft opleiding, bijscholing en voldoende tijd nodig. | Beschikt over gespecialiseerde kennis en ervaring. |
| Kosten | Opleidingskosten en inzet van werkuren. | Alleen kosten voor de externe dienstverlening. |
| Rolconflicten | Grotere kans op belangenverstrengeling. | Minder kans op interne rolconflicten. |
Welke keuze past bij jouw organisatie?
Of je nu kiest voor een interne vertrouwenspersoon, een externe vertrouwenspersoon of een combinatie van beide: het belangrijkste is dat medewerkers toegang hebben tot een deskundig, toegankelijk en onafhankelijk aanspreekpunt.
Een combinatie kan extra waardevol zijn. Medewerkers hebben keuzevrijheid en de organisatie profiteert van zowel interne kennis als externe deskundigheid. Zo versterk je het vertrouwen en draag je bij aan een sociaal veilige werkomgeving. Lees hoe je een externe vertrouwenspersoon inhuurt en wat het kost op de pagina tarieven. Korte antwoorden op veelgestelde vragen vind je bij vraag en antwoord over de vertrouwenspersoon.
Wat kan ik voor jouw organisatie betekenen?
Als externe vertrouwenspersoon geef ik medewerkers de ruimte om hun verhaal te delen, zonder oordeel. Ik luister, denk mee over oplossingen en begeleid hen bij vervolgstappen. De medewerker houdt daarbij zelf de regie. Waar nodig verwijs ik door naar passende ondersteuning.
Ik help organisaties om sociale veiligheid te versterken. Ik signaleer knelpunten, adviseer over verbeteringen en geef voorlichting. Ook geef ik trainingen op maat, bijvoorbeeld een training voor managers en leidinggevenden over het voeren van een slechtnieuwsgesprek.
Kennismaken? Ik bespreek graag vrijblijvend hoe ik jouw organisatie kan ondersteunen.
Wendy Vruggink
Telefoon: 06 29 07 88 52
E-mail: wendy@adviesenvertrouwen.nl
Heb je vragen of advies nodig?
Neem dan gerust contact op via 06 29 07 88 52 of vul dit formulier in.